Báo chí Việt Nam và xu hướng "lá cải hóa" trong kinh tế thị trường

Tác giả: Nguyễn Anh Minh
Nguồn: BBC

Báo chí Việt Nam hiện đang không thoát khỏi guồng quay số hóa, điện tử hóa nhưng dường như đang loay hoay giữa ngã ba đường và xu hướng thấy rõ nhất là lá cải hóa.

Chưa có một tờ báo mạng nào được xem là chuyên nghiệp, thông tin chuẩn xác, đáng tin cậy. Nói như một nhà bình luận trong nước, cả làng báo (mạng) là “một vườn cải xum xuê”.

Sụt giảm

Theo Bộ Thông tin-Truyền thông Việt Nam, tính đến ngày 26/12/2013, toàn quốc có 838 cơ quan báo in với 1.111 ấn phẩm, 70 báo điện tử, 19 tạp chí điện tử và 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí.

Trong số hơn 800 tờ báo, số báo sống được nhờ lượng phát hành chỉ trên dưới 10 tờ, theo một số nhà báo trong nước.

Vài năm trở lại đây, những báo có số phát hành hàng đầu như Tuổi trẻ, Thanh niên, Công an TPHCM, Phụ nữ… cũng sụt giảm lượng phát hành ở mức rất đáng kể.

Phó tổng biên tập của một tờ báo vừa kể tiết lộ, lượng phát hành của tờ báo đã giảm tới 1/3 chỉ trong vòng hai năm, còn khoảng 200 ngàn bản/kỳ.

Số phát hành của tờ báo thường được giữ bí mật và con số công khai thường lớn hơn nhiều so với thực tế, một cách để duy trì quảng cáo.

Tại Việt Nam, cho dù có tới 800 tờ báo in, nhưng số tờ báo bán được (bán trên sạp báo và đặt báo dài hạn) cũng chỉ tính trên con số 10.

Thời gian vừa qua, hầu hết những “phóng viên”, “nhà báo” bị bắt với cáo buộc tống tiền các doanh nghiệp đến từ nhóm báo này. Một cách khác để tồn tại là “đánh thuê” theo đơn đặt hàng dưới cái gọi là “hợp đồng truyền thông”, tức là được trả tiền để viết “đánh” ai đó.

Tuy những tờ báo này ít được xã hội biết đến nhưng cứ có bài được dán mác “chống tiêu cực” là cũng đủ để ai đó gặp rắc rối.

Tuy nhiên, cách tồn tại này ngày càng tỏ ra mong manh, nhất là trước hiện tượng báo mạng, trang tin điện tử trăm hoa đua nở và chuyện “được/bị lên báo” nay trở thành “thường ngày ở huyện”.

Sự phát triển của internet, của các thiết bị đọc điện tử dẫn đến việc đọc tin tức trên mạng trở nên phổ biến.

Tính tới tháng 11/2012, có khoảng 31,3 triệu người dùng Internet ở Việt Nam (chiếm gần hơn 35 % dân số cả nước, theo Trung tâm Internet Việt Nam. Hầu hết người dùng Internet đều ở tuổi từ 20-40.

Có người nói tại Việt Nam hiện nay, mạng xã hội là nguồn tin chính. Thực ra đây cũng chỉ là phỏng đoán. Chưa có nghiên cứu thực sự nào chứng minh điều này.

Nhưng xu hướng lá cải hóa nền báo chí là điều nhiều người thấy rõ.

Báo chí Việt Nam xuyên tạc lời tổng thống Putin về vụ giúp Yanukovich chạy khỏi Ukraina

Tác giả: Dương Thành
Nguồn: Google.Tienlang

Hôm thứ bảy, hầu hết các cơ quan báo chí Việt Nam đều đưa tin về lời công khai thừa nhận rằng Nga đã giúp Cựu Tổng thống Ukraina bỏ chạy sang Nga. Ví dụ, VOV có bài Tổng thống Nga Putin thừa nhận giúp ông Yanukovych chạy khỏi Ukraine, Kiến Thức có bài TT Putin thừa nhận giúp cựu TT Ukraine Yanukovych chạy trốn, Infonet có bài Putin thừa nhận 'cứu vớt' Yanukovych chạy khỏi Ukraine, VnExpress có bài Putin thừa nhận giúp cựu tổngthống Ukrainechạy trốn.... Điều đáng ngạc nhiên là một bài phát biểu của một nguyên thủ quốc gia nhưng các nhà báo VN không chịu dịch từ chính lời của Putin trong video clip hoặc tìm đọc bản gốc lời phát biểu được đăng tải trên trang web Tổng thống Nga hoặc chí ít thì cũng tìm đọc các bài tường thuật của các hãng truyền thông Nga, ví dụ trang này: Путин рассказал, как Россия помогла Януковичу покинуть Киев и блокировала украинские войска в Крыму.

Tại sao các nhà báo VN không dịch từ bản gốc tiếng Nga mà đều phải dịch qua bản tiếng Anh của các hãng truyền thông phương Tây? Chúng tôi chưa nói đến sự cố tình xuyên tạc lời ông Putin của các hãng truyền thông phương Tây trong cuộc chiến thông tin giữa Nga với Mỹ và phương Tây xung quang cuộc khủng hoảng Ukraina hiện nay mà chỉ nói tới một nguyên tắc dịch thuật là phải dịch từ bản gốc. Khi đã dịch từ một bản dịch thì dứt khoát không còn độ chính xác vì "tam sao thất bản".

Điều này, chị Ni Na- một chuyên gia dịch Tiếng Nga đã nêu ý kiến trên Google.tienlang hồi tháng 6/2014 trong bài Báo Vietnam+ Nhét Chữ Vào Miệng Putin.

Cụ thể trong vụ giúp Cựu Tổng thống Yanukovich chạy trốn, các bài báo trên báo chí VN chỉ nói đến việc Putin giúp Yanukovich như sự "thú nhận" về sự can thiệp vào tình hình Ukraina. Trong khi đó, báo chí VN đã lờ đi một thông tin mấu chốt, đặc biệt quan trọng về sự lật lọng của Mỹ và phương Tây. Sự lật lọng này chính là nguyên nhân của mọi nguyên nhân khủng hoảng Ukraina. Đó là khi rời thủ đô Kiev, cựu Tổng thống Yanukovich dự định đến Kharkov dự một Hội nghị với những người đồng chí của mình trong Đảng Các Khu vực chứ không phải chạy trốn khỏi Kiev. Putin kể lại, buổi chiều ngày 21/2/2014, Tổng thống Yanukovich đã ký một Thỏa thuận nổi tiếng với phe đối lập.

Mức độ tin cậy của người dân Mỹ đối với các phương tiện truyền thông xuống thấp kỷ lục

Viện xã hội học của Hoa Kỳ Gallup đã tiến hành một cuộc khảo sát thường lệ đối với đất nước về sự tin cậy của người dân Hoa Kỳ đối với phương tiện truyền thông của Mỹ. Đó là nói về sự tin cậy/ không tin cậy giới truyền thông Hoa Kỳ. Đối với các phương tiện truyền thông Hoa Kỳ kết quả thu được thật đáng thất vọng.

Hóa ra rằng chỉ có khoảng 40% người Mỹ xem các phương tiện truyền thông tin tức của Hoa Kỳ đưa thông tin ở trong nước và trên thế giới đầy đủ, chính xác và đúng sự thật. Đây là chỉ số kỷ lục thấp nhất trong lịch sử của các cuộc điều tra như vậy. Mười năm trước, hơn 54% số người được hỏi ở Hoa Kỳ tin tưởng vào các phương tiện truyền thông của họ. Vào giữa những năm chín mươi, mức độ tin tưởng vào phương tiện truyền thông của công dân Mỹ vượt trên 60%.

Các chuyên gia Mỹ gắn kết các chỉ số này không phải với việc rằng các phương tiện truyền thông tin tức ở Mỹ trở nên kém khách quan hơn, mà với việc rằng internet phát triển mạnh mẽ, và công dân Hoa Kỳ tự mình có khả năng so sánh tính khách quan của thông tin trong các nguồn khác nhau.

Thật khó để xem nhiều ấn phẩm của Mỹ là khách quan ngay sau khi trên một loạt phương tiện truyền thông hàng đầu của Mỹ nhân rộng "tin mới" rằng máy bay MH-17 của Malaysia bị bắn rơi bởi Nga (quân đội Nga) trên lãnh thổ Ucraina. Đồng thời, báo chí Mỹ đã phổ biến "những "tin tức" này chỉ vài phút sau khi được biết về vụ tai nạn của máy bay Boing. Và đây chỉ là ví dụ duy nhất về "tính khách quan". Điều này cũng có thể bao gồm cả các phóng sự của CNN về việc rằng tại Odessa các cốt cán của antimaydan "đã tự thiêu", các bài báo của The Washington Post, biện minh cho những biểu tượng của Đức Quốc xã của các chiến binh tiểu đoàn "Azov".

Nguồn: Kichbu blog.