Tác giả: Hoài Thanh
Nguồn: Báo Tin Tức
Hàng ngàn người
biểu tình Armenia đã xuống đường tuần hành, phản đối
quyết định tăng giá điện mà chính phủ đưa ra. Họ
tiến về dinh Tổng thống và “biểu tình ngồi”, gợi
lại chính biến Maidan ở Ukraine hơn 1 năm về trước.
Cuộc biểu tình
nổ ra hôm 19/6 ở thủ đô Yerevan và nhanh chóng leo thang
sau khi cảnh sát dùng vòi rồng giải tán đám đông sáng
ngày 23/6. Đến tối ngày 24/6, vẫn còn hàng nghìn người
“đóng chốt” tại đại lộ Marshal Baghramyan Avenue gần
dinh tổng thống, mang theo biểu ngữ và cản trở giao
thông. Tư lệnh cảnh sát Vladimir Gasparyan đã tới hiện
trường, thuyết phục mọi người giải tán, nhưng không
có kết quả. Người biểu tình từ chối cử đại diện
gặp Tổng thống Serge Sargsyan để đàm phán, tháo gỡ bế
tắc. Họ cho dựng 5-6 khu lều trại ngay trên đại lộ và
tuyên bố sẽ tiếp tục ở lại các quảng trường trung
tâm tại thủ đô.
Tình hình trở
nên căng thẳng ngay sau khi chính quyền Yerevan hôm 17/6
quyết định cho tăng giá điện sinh hoạt 17-22%, theo đề
nghị của Công ty lưới điện Armenia (ENA), đơn vị độc
quyền cung cấp điện tại nước này.
Một bản sao
“cách mạng Maidan”?
Ngày 24/6, Nghị
sĩ Igor Morozov thuộc Hội đồng Liên bang (Thượng viện)
Nga nhìn nhận, làn sóng biểu tình ở Armenia dường như
là bản sao “cách mạng Maidan” tại Ukraine, có thể được
Mỹ điều hành trực tiếp từ các phái bộ ngoại giao ở
Yerevan. Ông bình luận: “Armenia đang tiến đến gần một
cuộc đảo chính xuất phát từ việc sử dụng vũ lực.
Điều này sẽ thành hiện thực trừ khi Tổng thống Serge
Sargsyan rút ra được các bài học trong cuộc chính biến
Maidan ở Ukraine và có những tính toán hợp lý”.
Ông Morozov lưu ý,
khủng hoảng ở Armenia hiện nay rất giống với giai đoạn
đầu của “cách mạng Maidan”. Tại thời điểm đó,
phe đối lập Ukraine cũng từ chối đối thoại với Tổng
thống Viktor Yanukovych và kêu gọi cộng đồng châu Âu can
thiệp. Lúc đó, các chính trị gia châu Âu thăm Kiev cũng
bắt đầu có những bài phát biểu trước đám đông. Một
điểm tương đồng khác giữa hai cuộc khủng hoảng chính
là dấu hiệu gia tăng các hoạt động can dự của Đại
sứ quán Mỹ tại Kiev và Yerevan. “Cần phải lưu ý rằng
rằng Đại sứ quán Mỹ tại Armenia là một trong những
phái bộ ngoại giao lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài,
chỉ đứng sau phái bộ ngoại giao tại Iraq, dù Armenia chỉ
là một nước nhỏ”, ông Morozov bình luận trước thông
tin cho rằng có can dự của Mỹ tại Yerevan.
Cùng thời điểm,
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Nga Konstantin
Kosachev kết luận, thế đối đầu hiện nay ở Armenia là
kịch bản của một cuộc “cách mạng sắc màu” nhằm
lật đổ một chính quyền hợp pháp do dân bầu ra dưới
công cụ là các cuộc biểu tình đường phố. “Cho đến
nay, diễn biến tình hình có vẻ giống một cuộc xung đột
giữa những người không hài lòng với thực tại kinh tế
xã hội. Thế nhưng chúng ta không được lừa dối bản
thân. Tất cả các cuộc cách mạng màu sắc đều phát
triển dự theo kịch bản tương tự. Armenia không phải là
một ngoại lệ”, hãng tin RIA Novosti trích lời nghị sĩ
Kosachev. Ông cũng nói với các phóng viên rằng, có đến
cả trăm tổ chức phi chính phủ (NGO) đang hoạt động ở
Armenia, với nhiệm vụ thúc đẩy đường hướng thân
phương Tây tại quốc gia thuộc vùng Caucasus này.
Giới phân tích
nhìn nhận, biến động ở Yerevan có liên quan đến Nga.
Công ty ENA hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của Inter RAO
(Nga), do Igor Sechin làm Chủ tịch và người này được
cho là đồng minh của Tổng thống Putin. Đám đông cũng
đã trưng ra những biểu ngữ thể hiện làn sóng bài Nga.
Nhà phân tích chính trị Sergei Markov người Nga bình luận:
Biểu tình phản đối tại Armenia không phải ngẫu nhiên
nổ ra, đó là vấn đề liên quan đến “công nghệ và
những nhà tổ chức” và chắc chắn những người từng
đạo diễn kịch bản Maidan ở Kiev thì giờ cũng đang
“điều phối” ở Yerevan, với mục đích là kịch động
đổ máu.
Theo một số
chuyên gia, việc Mỹ và phương Tây can dự vào Armenia là
để nhằm trả đũa chính quyền Tổng thống Sargsyan hồi
năm 2013 đã từ chối ký Thỏa thuận liên kết kinh tế
với liên minh châu Âu (EU) và hướng trọng tâm sang Nga -
như những gì cựu Tổng thống Viktor Yanukovych từng làm ở
Ukraine. Ngày 4/12/2014, với 103 phiếu thuận trong số 111
đại biểu có mặt, Quốc hội Armenia đã phê chuẩn thỏa
thuận gia nhập Liên minh Kinh tế Âu-Á (EAEU) với đầu
tàu là Nga.
Xem thêm: