Nguồn: Những Nhà Dân Chủ Độc Tài
Phần 1: Bệnh di truyền của chế độ cũ
Theo tôi, đồng tiền là một trong những lý do quan trọng khiến phong trào dân chủ Việt Nam không ngừng bê bết.
Sự bê bết này bắt nguồn từ quá khứ. Không thể phủ nhận rằng phong trào dân chủ Việt Nam đã thừa hưởng nhiều di sản về nhân sự, tổ chức và tập quán của chế độ Việt Nam Cộng Hòa và cộng đồng người Việt lưu vong. Những di sản đó bao gồm cả thói quen ỷ lại vào tiền viện trợ nước ngoài và nạn tham nhũng - vốn rất quen thuộc nơi các tướng lĩnh và quan chức Việt Nam Cộng Hòa. Những dị tật di truyền này đã định sẵn cho phong trào ngày nay một số phận bất hạnh.
Tác nhân khởi đầu số phận này là những nhà đấu tranh gạo cội trong cộng đồng hải ngoại. Là những nạn nhân đầy hận thù của chế độ cộng sản, và là những người có đầy đủ điều kiện để làm việc với các dòng tiền ngoại quốc, lớp cha chú này có thừa hai thứ quan trọng: nhiệt huyết và tiền nong. Tuy nhiên, họ lại thiếu một thứ quan trọng khác, là khả năng trực tiếp hiện diện ở quốc nội để phất cờ. Vì vậy, sau nhiều nỗ lực vô vọng, với sự đánh đổi khổng lồ về tài chính, thời gian và nhân lực trong quá khứ, họ đành bằng lòng với một phương án khác, là thông qua những nhà hoạt động trong nước để tác động gián tiếp vào chiến trường Việt Nam.
Từ chỗ này, có một vấn đề mới phát sinh. Những người chống cộng hải ngoại có mục đích, tôn chỉ và cách thức đấu tranh khác hoàn toàn với đa số đồng bào trong nước. Trong khi họ đặt mục tiêu trả thù, phục quốc, và đấu tranh để thay đổi kết cục đại bại của mình trong một cuộc chiến tranh quá khứ, thì đa số người trong nước chỉ tự hỏi mình có thể làm gì để có một tương lai hòa bình, thịnh vượng và êm ấm hơn. Trong khi họ muốn áp dụng các kỹ thuật sách động quần chúng để lật đổ và tiêu diệt toàn bộ thể chế hiện tại, thì đa số người trong nước chỉ muốn giải quyết những vấn đề dân sinh cụ thể, hoàn thiện pháp luật và việc thực thi pháp luật, để dần nới rộng tự do và công bằng... Trong khi họ muốn một cuộc cách mạng đường phố kinh thiên động địa, đủ ầm ỹ để họ có thể theo dõi được qua CNN, và đủ nhanh để có thể ăn mừng trước khi xuống lỗ, thì đa số người trong nước, nhất là giới trẻ, chỉ muốn một cuộc chuyển đổi chậm rãi, bền vững và an toàn. Mọi mâu thuẫn giữa quốc nội và hải ngoại chủ yếu sinh ra từ những khác biệt đó.
Đây là thứ mâu thuẫn không thể hòa giải. Nó chỉ được giải quyết khi một bên nắm quyền kiểm soát bên còn lại. Và nó đã được giải quyết khi tiền của cộng đồng hải ngoại kiểm soát phong trào dân chủ Việt Nam.
Nói gì thì nói, tiền tươi thóc thật có nặng với người bình thường thế nào, thì trong mắt những nhà hoạt động đang bị chính quyền cắt cơm, nó còn nặng gấp mười hơn thế. Còn tương lai dân tộc thì chẳng có tí sức nặng nào với những vị đã ở tuổi không có tương lai, và đã có nửa cuộc đời sống ngoài dân tộc. Thế là sau chót, giữa viễn kiến xa và tiền gần, cuộc cách mạng dân chủ bất hạnh đã chọn phương án hai.
Chính quyền Mỹ thích điều này. Giờ thì Mỹ, nguồn viện trợ truyền thống của chế độ Việt Nam Cộng Hòa, đã tìm ra cách biến những nhà hoạt động Việt Nam thành con rối phục vụ cho mục đích chính trị của họ. Tất nhiên, họ chỉ coi đám rối này là công cụ để phục vụ những mục tiêu ngắn hạn và thực dụng, như buộc chính quyền Việt Nam phải chịu thiệt thòi trong hiệp định này, ký kết kia. Giữa đám người biểu tình ngáo ngơ và chính quyền Việt Nam - một tập hợp những tay chính khách vừa chuyên nghiệp, vừa đủ đĩ thõa để thỏa hiệp với mọi thế lực quốc tế khi cần, chắc chắn Mỹ không xem người biểu tình là đối tác đáng tin cậy cho những lộ trình chuyển đổi chính trị dài hơi. Điều này người ta biết nhưng không nói.
Và từ điểm khởi phát này, sự lệ thuộc tài chính vào nước ngoài bắt đầu giết dần giết mòn phong trào dân chủ.
Còn diễn biến muôn hình vạn trạng của cái chết, thì xin được đề cập đến trong bài sau.
